Budowa kontynentów -...

Budowa kontynentów

Zewnętrzna warstwa twardej skorupy, na której żyjemy, składa się w 92 proc. ze skał magmowych (w większości granitowych) i metamorficznych oraz w 8 proc. ze skał osadowych. Zalega ona na warstwie gęstszej, której skład nie jest pewny, lecz z nielicznych wylewów, znanych z różnych miejsc świata., można wnosić, iż jest to zmetamorfizowana postać skorupy, która leży pod dnem oceanów (odpowiednik warstwy beztlenowej). Podstawa kontynentów, złożona z obu warstw, może mieć do 60 km grubości;dno oceanów, złożone jedynie z gęstszej warstwy bazaltowej, może mieć nie więcej niż 5 km grubości. Struktura kontynentów jest o wiele starsza i bardziej złożona. Składają się na nie trzy podstawowe formacje geologiczne: tarcze, platformy kontynentalne i łańcuchy górskie. Tarcze takie jak Tarcza Kanadyjska i znaczna część australijskiego interioru, stanowią obszary nisko położonych, starych i silnie zdeformowanych skał magmowych i metamorficznych.. Platformy – równiny, które tworzą większość pozostałych obszarów kontynentalnych – stanowią stare tarcze pokryte osadami grubości tysięcy metrów. Pasma gór powstają ze zderzenia dwu płyt oraz spowodowanego przez nie sfałdowania skał i uaktywnienia wulkanów. W młodych pasmach górskich, takich jak Andy, trzęsienia ziemi i wybuchy wulkanów trwają nadal, podczas gdy starsze górotwory, jak np. Wyżyna Zachodnia Szkocji, są już całkowicie stabilne.

Źródło: Guy Arnold [i in.], Przewodnik po świecie. Ilustrowana encyklopedia geograficzna.; Przegląd Reader's Digest, Warszawa 2000,