Wnętrze Ziemi - Encyklopedia...

Podróż do wnętrza Ziemi

Zewnętrzna skorupa Ziemi jest strukturą złożoną stanowiącą fragment litosfery. Na kontynentach skorupę tworzą w 92 proc. skały wulkaniczne metamorficzne, granitowe oraz w 8 proc. skały osadowe. Pod rozległymi obszarami równin, takimi jak prerie Ameryki Północnej, skorupa ma 30-35 km grubości. Jednakże pod łańcuchami górskimi jej grubość zwiększa się nawet do 80 km. Z kolei skorupa pod oceanami zbudowana jest w dużej mierze z bazaltów pokrytych jedynie cienką warstwą osadu i osiąga zaledwie 5 km grubości. Skorupę oddziela od następnej warstwy płaszcza strefa zwana nieciągłością Mohorovičicia; w niej właśnie pierwotnie fale sejsmiczne trzęsienia ziemi gwałtownie przyśpieszają. Płaszcz sięga na głębokość 2900 km. Górna jego część ma formę stałą, lecz na głębokości 75-250 km występuje półpłynna strefa przejściowa (astenosfera). Niżej położona warstwa płaszcza na ponownie formę stałą i znana jest mezosferą. Pod płaszczem znajduje się jądro. Jego zewnętrzna warstwa - o grubości ok. 2100 km – jest ciekła i najprawdopodobniej stanowi mieszaninę niklu z żelazem. Ciągły ruch, w jakim się znajduje, powoduje powstanie prądu elektrycznego, który tworzy pole magnetyczne Ziemi.
Wewnętrzne jądro Ziemi o średnicy 2740 km jest przypuszczalnie znajdująca się w stanie stałym skrzepniętą kulą stopu niklu i żelaza, ściśniętą do niewyobrażalnej, wręcz gęstości przez ciśnienie 3800 ton na 1 cm² w temperaturze ok. 4000ºC.
 

Źródło: Guy Arnold [i in.], Przewodnik po świecie. Ilustrowana encyklopedia geograficzna.; Przegląd Reader's Digest, Warszawa 2000,